މިވަގުތު ފުންކޮށް ނޭވާއެއް ލައިފިނަމަ، އިޙްސާސް ކުރެވޭނީ ނޭފަތުގެ ދެފަރާތުންވެސް އެއްވަރަކަށް ވައި އެތެރެވާހެންނެވެ. ނަމަވެސް އަޖައިބުކުރުވަނިވި ސައިންސީ ހަގީގަތަކީ އެއީ އެކަން ހިނގާގޮތެއް ނޫނެވެ.

ސިއްހަތު ރަނގަޅު ގާތްގަނޑަކަށް %80 އިންސާނުން ކޮންމެ ވަގުތެއްގައިވެސް އެންމެ ގިނައިން ނޭވާލަނީ ނޭފަތުގެ ކޮންމެވެސް އެއްލޯވަޅަކުންނެވެ. އަދި އަމިއްލައަށް ފާހަގަވެސް ނުވެ، މަދު ގަޑިއިރުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ހަށިގަނޑު އަމިއްލައަށް އަނެއްފަރާތަށް ނޭވާލުން ބަދަލުކޮށްލައެވެ.

އެއް ބޮޑު ލޯވަޅެއްގެ ބަދަލުގައި އިންސާނާގެ އުފެދުމުގައި ދެ ނޭފަތުލޯވަޅު ލައްވާފައިވަނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ މިއީ ހަމައެކަނި ބެކްއަޕް ސިސްޓަމެއް ނޫނެވެ. މިއީ މުހިންމު ސައިންސީ އަދި އިސްލާމީ އަޅުކަންތަކާވެސް ގުޅިފައިވާ ވަރަށް ފުރިހަމަ ކުޅަދުންވަންތަކަމެކެވެ.

1. ނޭފަތުގެ ބަދަލުވާ ސައިކަލް (The Nasal Cycle)

ދެ ނޭފަތުލޯވަޅު ހުރުމުގެ އެންމެ ބޮޑު އެއް ސަބަބަކީ "ނޭސަލް ސައިކަލް" (Nasal Cycle) ތަޖުރިބާކުރުމެވެ.

ކެންޓްރަލް ނާވަސް ސިސްޓަމްގެ އެހީގައި އަމިއްލައަށް ހިނގާ މި ނިޒާމުގައި، ނޭފަތުގެ އެތެރޭގައިވާ މަސްކޮޅުތައް (Erectile tissue) ފްލެކްސިބަލްކޮށް ދުޅަވެ އަދި ކުޑަވެއެވެ.

• މަސައްކަތްކުރާ ލޯވަޅު: ލޭހުޅުވާ ނާރުތައް ކުޑަވެ، މަގު ހުޅުވި، އަވަސް މިނުގައި ވައި އެތެރެވުމުގެ ފުރުސަތު ލިބެއެވެ.

• އަރާމުކުރާ ލޯވަޅު: ލޭނާރުތައް ފުޅާވެ، އެތެރޭގެ މަސްކޮޅުތައް ދުޅަވެލައި، ވައި ވަންނަ މިންވަރު މަޑުޖައްސާލައެވެ.

ކޮންމެ 2 ގަޑިއިރާއި 4 ގަޑިއިރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި، ނާވަސް ސިސްޓަމުން މި ފަރާތްތައް ބަދަލުކޮށްލައެވެ.

މިގޮތަށް އެއް ލޯވަޅު އަރާމުކުރަނީ ނޭފަތުގެ އެތެރޭގެ ތުނި ދަތިތަކާއި (Cilia) ތެތްކަން ދަމަހައްޓައިދޭ ދަވަފަށަލަ ހިކި، ހަލާކުވިޔަނުދީ، ޖަރާސީމު ފިލްޓަރުކުރުމުގެ ގާބިލުކަން ދެމެހެއްޓުމަށެވެ.

2. ވައިގެ ދުވެލި: ދެ ލޯވަޅުން ވަސްބެލުން ވަރުގަދަކޮށްދޭ ގޮތް

ތަފާތު ދެ ދުވެލީގައި ވައި އެތެރެވާ ދެ ނޭފަތުލޯވަޅު ހުރުމުގެ ސަބަބުން، ސިކުނޑިއަށް ވަސްތައް ވަކިކޮށްދިނުމުގެ ގާބިލުކަން އިތުރުވެގެންދެއެވެ.

ނޭފަތުގައިވާ ވަސްބަލާ ސެންސަރުތަކުން (Olfactory receptors) ކެމިކަލްތައް ދެނެގަންނަ މިންވަރު ބިނާވަނީ ވައި ދަތުރުކުރާ ދުވެލީގެ މައްޗަށެވެ:

• އަވަހަށް ގުޅޭ މާއްދާތައް: ސެންސަރުތަކުގައި އަވަހަށް ތަތްކުރެވޭ ކެމިކަލްތަކަށް ބޭނުންވަނީ އަވަސް ދުވެލީގެ ވައެވެ.

• ލަހުން ގުޅޭ މާއްދާތައް: ސެންސަރުތަކުގައި ތަތްވާން ވަގުތު ނަގާ މާއްދާތަކަށް ބޭނުންވަނީ މަޑު ދުވެލީގެ ވައެވެ.

އެއްފަހަރާ އަވަސް ވައިގެ ދުވެއްޔަކާއި މަޑު ވައިގެ ދުވެއްޔެއް ދަމަހައްޓައިދިނުމުން، ނޭފަތުން ތަފާތު ގިނަ ވަސްތައް އެއް ނޭވާއިން ސިކުނޑިއަށް މާނަކޮށްދެއެވެ.

3. އިސްލާމްދީނުގައި ނޭފަތާއި ދެ ނޭފަތުލޯވަޅުގެ މުހިންމުކަން

އިންސާނާގެ އުފެދުމުގައި ﷲ ތަޢާލާ ލައްވާފައިވާ ކޮންމެ ނިޒާމަކީވެސް ބޮޑު ހިކުމަތެއް އެކުލެވިގެންވާ ކަމެކެވެ. އިސްލާމްދީނުގައި ނޭފަތުގެ ސާފުތާހިރުކަމަށާއި، ދެ ނޭފަތުލޯވަޅު ސާފުކޮށް ބެހެއްޓުމަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ބާރުއަޅުއްވާފައިވެއެވެ.

އިސްތިންޝާޤު ކުރުން (ނޭފަތަށް ފެންފޮއްދިނުން)

ވުޟޫކުރާއިރު ނޭފަތަށް ފެންބޯކޮށް (އިސްތިންޝާޤު) އަދި ނޭފަތުން ފެންފޮޅައި ސާފުކުރުމަކީ (އިސްތިންޘާރު) ސުންނަތެކެވެ. ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ:

"ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން މީހަކު ވުޟޫކުރާނަމަ، އޭނާގެ ނޭފަތަށް ފެންއެތެރެކޮށް، އަދި ނޭފަތް ފޮޅައި ސާފުކުރާހުއްޓެވެ." (ޞަޙީޙު ބުޚާރީ)

ސައިންސީގޮތުން ބަލާއިރު، ދެ ނޭފަތުލޯވަޅަށް ފެންފޮއްދީ ސާފުކުރުމަކީ ނޭފަތުގެ އެތެރޭގައި ޖަމާވާ ބެކްޓީރިއާއާއި، ހޫނުމިނާއި ތެތްކަން ހިފަހައްޓައިދޭ ދަވަފަށަލަ އާކޮށް، ނޭވާލާ ނިޒާމު ރައްކާތެރިކުރުމަށް ލިބޭ ބޮޑު އެހީއެކެވެ.

ނިދައިހޭލުމަށްފަހު ނޭފަތް ސާފުކުރުން

ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، އިންސާނާ ނިދާފައި އޮންނައިރު ޝައިޠާނާ ނޭފަތުގެ އެތެރޭގައި (ނޭފަތުލޯވަޅުގެ ކޮޅުގައި) ރޭކުރެއެވެ. އެހެންކަމުން ނިދައިހޭލައިގެން ވުޟޫކުރާއިރު ތިންފަހަރު ނޭފަތަށް ފެންލައި ސާފުކުރުމަށް އަންގަވާފައިވެއެވެ. މިއީ  ޖަރާސީމުން ދެ ނޭފަތުލޯވަޅު ރައްކާތެރިކުރުމަށް އިސްލާމްދީނުގައި ދެއްވާފައިވާ އިރުޝާދެކެވެ.

ޚުލާސާ

އަމިއްލައަށް އިހުސާސްކޮށްލައްވާ: އިނގިލި ނޭފަތުގެ ދަށުގައި ހުރަހަށް ބެހެއްޓުމަށްފަހު، އަނގަ ބަންދުކޮށްގެން މަޑުމަޑުން ނޭފަތުން ވައި ބޭރުކޮށްލާށެވެ. އެއް ނޭފަތުލޯވަޅުން ބޭރުވާ ވައިގެ ބާރުމިން އަނެއް ލޯވަޅަށްވުރެ މާ ބޮޑުކަން ވަގުތުން އިޙްސާސް ކުރެވޭނެއެވެ.

މަސްދަރު: ޖެމިނީ