އެއްބަޔަކު ރޭގަނޑު ބޭރުގައި އުޅޭއިރު އެކަކު ގައިގައިވެސް މަދިރި ނުހަޕައި، އަނެކާގެ ގައިގައި މަދިރި އަޅައިގަނެގެން އުޅޭތަން ދެކެންތޯއެވެ؟ ނުވަތަ އެކަކު ކައިރީގައި އިނދެގެން އެހެން އެންމެން ސަލާމަތްވެ، ހަމައެކަނި ތިބާގެ ގައިން މަދިރި ލޭބޮނީ ކީއްވެގެންތޯ ހިތަށްއަރާތޯއެވެ؟ މިއީ ހަމައެކަނި ހީވާ ހީވުމެއް ނޫނެވެ. ސައިންސްވެރިން ސާބިތުކޮށްދޭ ގޮތުގައި މަދިރިއަކީ ހަގީގަތުގައިވެސް ބައެއް ކަހަލަ މީހުން ހިޔާރުކުރާ އެއްޗެކެވެ.

އެހެންވީމާ، މަދިރި މީހުން ހިޔާރުކުރަނީ ކޮން އުސޫލަކުންބާއެވެ؟ މިއޮތީ އޭގެ ސައިންސީ ސަބަބުތަކެވެ.

1. ކާބަންޑައިއޮކްސައިޑް (CO2) ގެ މިންވަރު

މަދިރިއަށް މީހުން ހޯދައިގަތުމަށް އެންމެ ބޮޑަށް އެހީވެދެނީ އަހަރެމެން ނޭވާލާއިރު ބޭރުކުރާ ކާބަންޑައިއޮކްސައިޑް (Carbon Dioxide) އެވެ. މަދިރީގެ ހާއްސަ އިހުސާސްތަކުން 50 މީޓަރު ދުރުމިނުންވެސް ކާބަންޑައިއޮކްސައިޑް ދެނެގަނެވެއެވެ.

• އިސްކޮޅުން ބޮޑެތި މީހުން: އިސްކޮޅުން ބޮޑެތި މީހުންނާއި ބަރުދަން ހުންނަ މީހުން ގިނައިން ނޭވާލާ މިންވަރު މަތިވުމުން ކާބަންޑައިއޮކްސައިޑް ބޭރުވާ މިންވަރު އިތުރުވެއެވެ.

• މާބަނޑު އަންހެނުން: ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި މާބަނޑު ދުވަސްވަރު އަންހެނުން ބޭރުކުރާ ކާބަންޑައިއޮކްސައިޑްގެ މިންވަރު 21 އިންސައްތައަށް އިތުރުވެއެވެ.

2. ހަށިގަނޑުގެ ހޫނުމިނާއި ދާހިއްލުން

މަދިރިއަކީ ހޫނަށް ވަރަށް އާދަވެފައިވާ އެއްޗެކެވެ. ކަސްރަތު ކުރުމަށްފަހު ނުވަތަ ހަރަކާތްތެރިކޮށް އުޅޭއިރު ހަށިގަނޑުން ބޭރުވާ ލެކްޓިކް އެސިޑް (Lactic Acid)، ޔޫރިކް އެސިޑް (Uric Acid) އަދި އެމޯނިއާ (Ammonia) ފަދަ މާއްދާތަކުގެ ވަސް މަދިރިއަށް ވަރަށް ކަމުދެއެވެ.

އަދި ހަމައެހެންމެ، ހަށިގަނޑުގެ ހޫނުމިން މަތި މީހުންނާއި ދާހިއްލާ މީހުންގެ ގާތަށް މަދިރި ދިއުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑެވެ.

3. ހަމުގައިވާ ބެކްޓީރިއާގެ ބާވަތްތައް

އަހަރެމެންގެ ހަމުގައި ގުދުރަތީގޮތުން އެކުލެވޭ ބެކްޓީރިއާތަކުން އުފައްދާ ވަހަކީވެސް މަދިރި ސަމާލުކަން ހޯދާ ކަމެކެވެ. އެކި މީހުންގެ ހަމުގައި ބެކްޓީރިއާ ހުންނަނީ އެކި މިންވަރަށެވެ. ހަމުގައި އެކި ބާވަތުގެ ބެކްޓީރިއާ ގިނައިން ހުންނަ މީހުންގެ ގާތަށް މަދިރި ދިއުން މަދެވެ. ނަމަވެސް، ވަކި ހާއްސަ ބެކްޓީރިއާއެއް ގިނައިން ހުންނަ މީހުންގެ ގާތަށް މަދިރި ޝައުގުވެރިވާ މިންވަރު މަތިވެއެވެ.

4. ލޭގެ ގުރޫޕް (Blood Type)

ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި O Group ގެ ލޭ ހުންނަ މީހުންގެ ގާތަށް މަދިރި ދިއުމުގެ ފުރުސަތު A Group ގެ ލޭ ހުންނަ މީހުންނަށްވުރެ ދެގުނަ އިތުރެވެ. B Group ގެ ލޭ ހުންނަ މީހުން އުޅެނީ މިއިން ދެމެދުގައެވެ. މަދިރިއަށް ހަމުގެ ތެރެއިން މީހާގެ ލޭގެ ގުރޫޕް ދެނެގަނެވޭނެ ގުދުރަތީ ސިގްނަލްތައް ލިބެއެވެ.

5. އަންނައުނުގެ ކުލަ

މަދިރިއަކީ ހަމައެކަނި ވަހުން އެކަންޏެއް ނޫނެވެ، ފެނުމުގެ އިހުސާސުންވެސް މީހުން ހޯދާ އެއްޗެކެވެ. ގަދަ ކުލަތަކުގެ އަނދިރި އަންނައުނު (މިސާލަކަށް ކަޅު، ނޫ، އަދި ރަތް) ލުމުން މަދިރިއަށް މީހާ ފެންނަލެއް ފަސޭހަވެއެވެ. އަލި ކުލަތަކުގެ އަންނައުނު ލުމުން މަދިރިން ރައްކާތެރިވުމަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ.

މަދިރިން ރައްކާތެރިވުމަށް ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް

މަދިރި ތިބާގެ ގާތަށް ދާ ސަބަބުތަކުގެ ތެރެއިން ލޭގެ ގުރޫޕް ފަދަ ކަންކަމަކީ ބަދަލުކުރެވޭނެ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް މަދިރި ހެޕުމުން ރައްކާތެރިވުމަށް އަންނަނިވި ކަންކަން ކުރެވިދާނެއެވެ:

1. މަދިރި ރިޕެލެންޓް (Mosquito Repellent) ބޭނުންކުރުން: DEET ނުވަތަ Picaridin އެކުލެވޭ ކްރީމް ނުވަތަ ސްޕްރޭ ބޭނުންކުރާށެވެ.

2. އަލި ކުލައިގެ ދިގު އަންނައުނު ލުން: ހަށިގަނޑު ނިވާވާނެހެން މަޑު ކުލަތަކުގެ ހެދުން ބޭނުންކުރާށެވެ.

3. ފެން ހެދިފައި ހުންނަ ތަންތަން ނައްތާލުން: ގޭގެވަށައިގެން ފެން ހެދިފައި ހުންނަ ތަންތަން ސާފުކޮށް މަދިރި އާލާވިޔަ ނުދޭށެވެ.

4. ފޭން ބޭނުންކުރުން: މަދިރިއަކީ ވަޔާއެކު އުދުހެން އުނދަގޫ އެއްޗަކަށްވާތީ، ފޭން ޖައްސާފައި ބެހެއްޓުމަކީ މަދިރި ދުރުކޮށްދޭނެ ކަމެކެވެ.

ނިންމުން

މަދިރި ބައެއް މީހުންނަށް މާ ބޮޑަށް ޝައުގުވެރިވަނީ އެމީހުންގެ ޖީންސް، ހަށިގަނޑުގެ މެޓަބޮލިޒަމް، އަދި ހަމުގެ ވަހުގެ ސަބަބުންނެވެ. މިއީ ތިބާގެ ކުށެއް ނޫނެވެ! ނަމަވެސް، ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އަޅައިގެން މަދިރި ހެޕުމުން ސަލާމަތްވެވިދާނެއެވެ.