ހެނދުނު ހޭލާއިރު މުޅި ދުނިޔެއިން އިންޓަނެޓުގެ ހިދުމަތް ކެނޑިފައިވާ މަންޒަރު ތަސައްވުރުކޮށްލާށެވެ. ފޯނު ނަގާފައި ސޯޝަލް މީޑިއާ ފީޑްތައް ރީފްރެޝްއެއް ނުކުރެވެއެވެ. ހަބަރު ބަލާލަން އުޅުމުން ބްރައުޒާއިން ދައްކަނީ ހުސް ސަފުހާއެކެވެ. ގޭގައި ހުރި ސްމާޓް ވަސީލަތްތައް މަސައްކަތެއް ނުކުރެއެވެ. ފިހާރަތަކުގެ ކާޑު މެޝިންތައް ހުއްޓި، ޖީޕީއެސް މަސައްކަތް ނުކުރުމުގެ ސަބަބުން ދާންވީ މަގެއްވެސް ނޭނގެއެވެ.

މިއީ ސައިންސް ފިކްޝަން ފިލްމެއްގެ މަންޒަރެއްހެން ހީވިޔަސް، މިއީ އުފެދޭ މުހިންމު ސުވާލެކެވެ: އެއްރޭ ދަންވަރު މުޅި ދުނިޔެއިން އިންޓަނެޓު އެއްކޮށް ހުއްޓިއްޖެނަމަ ހަގީގަތުގައި ވާނީ ކިހިނެއް؟

އިންޓަނެޓު އުފެދިފައިވާ ގޮތުން މުޅި ދުނިޔެއިން އެކީގައި އިންޓަނެޓު ކެނޑުމަކީ ވުން އެކަށީގެންވާ ކަމެއް ނޫން ކަމަށްވިޔަސް، މިފަދަ ހާލަތެއް ތަސައްވުރުކޮށްލުމުން އެނގިގެންދަނީ އަޅުގަނޑުމެންގެ އިގްތިސާދާއި، އިޖުތިމާއީ ދިރިއުޅުން އަދި އަސާސީ ހިދުމަތްތައް އިންޓަނެޓަށް ބަރޯސާވެފައިވާ މިންވަރެވެ.

ފުރަތަމަ 24 ގަޑިއިރު: ބޮޑު އޮޅުންބޮޅުންވުމަކާއި ހިދުމަތްތައް ހުއްޓުމަކަށް

އިންޓަނެޓު ކެނޑޭ ފުރަތަމަ ގަޑިއިރުތަކުގައި މުޅި ދުނިޔެއަށް ކުރިމަތިވާނީ ނުހަނު ބޮޑު ހެލިފެލިވުމަކާއި، މުއާމަލާތް ކުރުމުގެ ދަތިކަމާއި ބިރުވެރިކަމެވެ.

• މުއާމަލާތްތައް ހުއްޓުމަކަށް: މެސެޖިން އެޕްތަކާއި، އީމެއިލް، އަދި ސޯޝަލް މީޑިއާ އެކީގައި ހުއްޓޭނެއެވެ. މީހުން އާންމު ފޯނު ކޯލުތަކާއި އެސްއެމްއެސް ފޮނުވަން ފެށުމުން މޮބައިލް ނެޓްވޯކްތަކަށް ބާރުބޮޑުވެ، ސެލިއުލާ ނެޓްވޯކްތައް ވެސް ތޮއްޖެހިގެންދާނެއެވެ.

• އިގްތިސާދީ މަޑުޖެހުން: އޮންލައިން ފައިސާގެ މުއާމަލާތްތަކާއި، ބޭންކިން އެޕްތަކާއި، ކާޑު މެޝިންތައް ހުއްޓޭނެއެވެ. އޭޓީއެމްތައް ވެސް އިންޓަނެޓާ ގުޅެންޖެހޭތީ، އޭޓީއެމްތަކުން ފައިސާއެއް ނުނެގޭނެއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ކޭޝް ނުވަތަ އަތުފައިސާގެ މުހިންމުކަން އިންތިހާއަށް ބޮޑުވެގެންދާނެއެވެ.

• ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމު ހުއްޓުމަކަށް: ގޫގުލް މެޕްސް ފަދަ ނެވިގޭޝަން އެޕްތައް މަސައްކަތެއް ނުކުރާނެއެވެ. މައިގަނޑު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުތައް ކަމަށްވާ ވައިގެ ދަތުރުފަތުރާއި، މުދާ އުފުލާ އުޅަނދުފަހަރާއި، އާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ނިޒާމުތަކުގެ ޝެޑިއުލްތައް އިންޓަނެޓަށް ބަރޯސާވާތީ މުޅި ނިޒާމު ބްލޮކްވާނެއެވެ.

ފުރަތަމަ ހަފުތާ: މުދާ ލިބުމުގެ ދަތިކަމާއި އިގްތިސާދީ ލޮޅުންތައް

ދުވަސްތައް ގުނެމުންދާ ވަރަކަށް، އިންޓަނެޓު ނެތުމުގެ ނޭދެވޭ އަސަރު މުޅި ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދަށް ފޯރަން ފަށާނެއެވެ.

1. ދުނިޔޭގެ ސަޕްލައި ޗޭން ހުއްޓުމަކަށް އައުން

ޒަމާނީ މުދާ އުފުލުމުގެ ނިޒާމުތައް ބަރޯސާވަނީ ރިއަލް-ޓައިމް މައުލޫމާތާއި ޑިޖިޓަލް އިންވެންޓްރީ ސިސްޓމްތަކަށެވެ. އިންޓަނެޓު ނެތި، މުދާ އުފުލާ ބޯޓުފަހަރަށް ބަނދަރުތަކަށް ވަދެ މުދާ ބޭލުމުގެ ހުއްދަ މައުލޫމާތު ކަށަވަރު ނުކުރެވޭނެއެވެ. މީގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން މަދު ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި ފިހާރަތަކުން ކާބޯތަކެއްޗާއި މުދާ ހުސްވާން ފަށާނެއެވެ.

2. ސިއްހީ ހިދުމަތްތަކަށް ކުރިމަތިވާ ގޮންޖެހުންތައް

ホސްޕިޓަލްތަކުގެ ނިޒާމަށް ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިވާނެއެވެ. ބަލިމީހުންގެ މައުލޫމާތު ރައްކާކުރާ ޑިޖިޓަލް ރެކޯޑުތަކާއި، އޮންލައިންކޮށް ބޭސް އޯޑަރުކުރުމުގެ ނިޒާމުތައް ހުއްޓޭނެއެވެ. ކުއްލި ހާލަތްތަކުގައި ސިއްހީ ހިދުމަތް ދިނުމަށް ބޮޑެތި އުނދަގޫތަކެއް ކުރިމަތިވެ، ބޭސްފަރުވާއަށް ބޭނުންވާ ތަކެތި ލިބުން ދަތިވާނެއެވެ.

3. ކަރަންޓާއި އަސާސީ ހިދުމަތްތައް

ކަރަންޓު އުފައްދާ މަރުކަޒުތަކާއި، ފެން ކުންފުނިތަކުގެ ގިނަ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމަށް އިންޓަނެޓު ނެޓްވޯކްތައް ބޭނުންކުރެއެވެ. މި ނެޓްވޯކްތައް ހުއްޓުމަކަށް އައުމުން، އަސާސީ ހިދުމަތްތައް މެދުކެނޑުމެއްނެތި ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ބޮޑެތި ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވާނެއެވެ.

ދިގު މުއްދަތުގެ އަސަރު: އިންޓަނެޓާ ނުލައި ދިރިއުޅުން އާބާދުކުރުން

އިންޓަނެޓު ނުލިބި މަސްތަކެއް ވެގެންދާނަމަ، އިންސާނިއްޔަތަށް ޖެހޭނީ ކުރީގެ އާދަކާދަތަކަށް އެނބުރިދާށެވެ.

• ކަރުދާހުގެ ބޭނުން އަލުން ބޮޑުވުން: ވިޔަފާރިތަކުން އަލުން ސިޓީލިޔުމާއި، ކަރުދާހުގައި ރެކޯޑު ބެލެހެއްޓުމާއި، މެނުއަލްކޮށް ފައިސާގެ ހިސާބުތައް ބެލެހެއްޓުމަށް އެނބުރިދާންޖެހޭނެއެވެ.

• ވަޒީފާގެ ބާޒާރަށް އަންނާނެ ބަދަލު: ކްލައުޑް ކޮމްޕިއުޓިން، ޑިޖިޓަލް މާކެޓިން، އަދި އެޕް ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފަދަ ދާއިރާތަކުގެ ވަޒީފާތައް އެއްކޮށް އުވިގެންދާނެއެވެ. މީގެ ބަދަލުގައި، ކަރުދާސް ޗާޕުކުރުމާއި، މެނުއަލް މަސައްކަތްތަކާއި، އަތުން ކުރާ ވިޔަފާރިތަކުގެ ވަޒީފާތަކުގެ މުހިންމުކަން ބޮޑުވެގެންދާނެއެވެ.

• ހަބަރާއި މައުލޫމާތު: ރޭޑިއޯއާއި، ޓީވީ، އަދި ނޫސް މަޖައްލާތައް އަލުން މައުލޫމާތު ފެތުރުމުގެ މައިގަނޑު ވަސީލަތްތަކަށް ވެގެންދާނެއެވެ.

މުޅި އިންޓަނެޓު އެކީގައި ހުއްޓުމަކަށް އަތުވެދާނެތަ؟

އުފާވެރި ހަބަރަކީ، އިންޓަނެޓު އުފައްދާފައިވަނީ މިފަދަ ބޮޑެތި ހުއްޓުންތަކުން ސަލާމަތްވެވޭނެ ގޮތަށް ލާމަރުކަޒީ (decentralized) ނިޒާމެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އިންޓަނެޓަކީ އެކަކު ބަލަހައްޓާ ސާވަރެއް ނޫނެވެ.

މުޅި ދުނިޔެއިން އެކީ އިންޓަނެޓު ކެނޑޭނީ މަދުން ނޫނީ ނުވާފަދަ ބޮޑު ކާރިސާއެއްގައި އެކަންޏެވެ. މިސާލަކަށް:

1. ނުރައްކާތެރި ސޯލާ ސްޓޯމް (އިރުގެ ތޫފާނެއް): އިރުން އަންނަ ވަރުގަދަ ރޭޑިއޭޝަނެއްގެ ސަބަބުން ސެޓެލައިޓްތަކާއި ބޫމީގެ ދަށުގައިވާ ކޭބަލްތައް ހަލާކުވުން.

2. ކަނޑުއަޑީގެ ކޭބަލްތައް ހަލާކުވުން: ދުނިޔޭގެ މައުލޫމާތުގެ 95 އިންސައްތަ އުފުލައިދޭ ކަނޑުއަޑީގެ ފައިބާ އޮޕްޓިކް ކޭބަލްތަކަށް ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބުން.

3. ވަރުގަދަ ސައިބާ ހަމަލާއެއް: ދުނިޔޭގެ މައި DNS (ޑޮމެއިން ނޭމް ސިސްޓމް) ސާވަރުތަކަށް އަމާޒުކޮށްދެވޭ ބޮޑު ސައިބާ ހަމަލާއެއް.

ނިންމުން: ޑިޖިޓަލް ރައްކާތެރިކަމަށް ތައްޔާރުވުން

މުޅި ދުނިޔެއިން އިންޓަނެޓު އެކީގައި ކެނޑުމަކީ ވުން ނާދިރު ކަމެއް ކަމުގައި ވީނަމަވެސް، މޫސުމީ ކާރިސާތަކާއި ސައިބާ ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން ވަކި ސަރަހައްދުތަކުން އިންޓަނެޓު ކެނޑުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.

މިފަދަ ހާލަތްތަކަށް ތައްޔާރުވުމަށްޓަކައި:

• އަބަދުވެސް އަތްމަތީގައި މަދު މިންވަރަކަށް ނަގުދު ފައިސާ ބެހެއްޓުން.

• މުހިންމު ލިޔެކިޔުންތަކުގެ ކަރުދާސް ކޮޕީ (ހާޑް ކޮޕީ) ރައްކާކޮށްފައި ބެހެއްޓުން.

• ކުއްލި ހާލަތްތަކުގައި ހަބަރު ހޯދުމަށް ބެޓެރިން ހިންގާ ރޭޑިއޯއެއް ގެންގުޅުން.

އިންޓަނެޓަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިރިއުޅުން ބަދަލުކޮށްލި ވަސީލަތެކެވެ. ނަމަވެސް، އިންޓަނެޓު ނެތް ދުނިޔެއެއް ތަސައްވުރުކޮށްލުމުން އެނގިގެންދަނީ، އިންސާނުންގެ ދިރިއުޅުން ތަކުނޮލޮޖީއަށް ބަރޯސާވެފައިވާ މިންވަރާއި، ކޮންމެ ހާލަތަކަށްވެސް އިންސާނުން އަނުކޫލުވުމުގެ ހުރި ގާބިލުކަމެވެ.

މަސްދަރު: ޖެމިނީ