ކުއްލިއަކަށް ފިނިވުމުން ނުވަތަ ބިރުގަންނަ އަދި ޖަޒުބާތީވާ ވަގުތުތަކުގައި، ހަންގަނޑުގައިވާ ކުދި އިސްތަށިތައް ކޮޅަށްޖެހި، ހަންގަނޑަށް އަންނަ ބަދަލަށް އިނގިރޭސިބަހުން "ގޫސްބަމްޕްސް" (Goosebumps) އޭ ކިޔައެވެ. މިއީ އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގައި ހިނގާ ވަރަށް އަޖާއިބުކުރުވަނިވި، އަދި ސައިންސާއި އިސްލާމްދީނުގައިވެސް ޚާއްޞަ އަހައްމިއްޔަތުކަމެއް ދެވިފައިވާ ކަމެކެވެ.

ގޫސްބަމްޕްސް އުފެދެނީ ކިހިނެއް؟ (ސައިންޓިފިކް އަޞްލު)

ސައިންސްގެ އަލީގައި ބަލާއިރު، ގޫސްބަމްޕްސް އުފެދެނީ ހަށިގަނޑުގެ ނާރުތަކުގެ ނިޒާމު (Autonomic Nervous System) އިން ފޮނުވާ އިޝާރާތްތަކެއްގެ ސަބަބުންނެވެ.

• ކުދި މަސްތަކުގެ ހަރަކާތް: ހަންގަނޑުގެ އިސްތަށިވަޅުތަކުގެ އަޑީގައި Arrector Pili ނަމަކަށް ކިޔާ ކުދިކުދި މަސްތަކެއް ހުރެއެވެ. ހަށިގަނޑަށް ކުއްލި ބަދަލެއް އައުމުން މި މަސްތައް ގުޅި، އިސްތަށިތައް ކޮޅަށްޖަހައި ހަންގަނޑު އުފުލިގެންދެއެވެ.

• އެޑްރެނަލިން ހޯމޯން: ބިރުގަތުން، ޖަޒުބާތީވުން ނުވަތަ ހައިރާންވާ ފަދަ ކަމެއް ދިމާވުމުން ހަށިގަނޑުން Adrenalin ހޯމޯން ދޫކުރެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑުގެ ދިފާއީ ނިޒާމު ސަމާލުވެ، އިސްތަށިތައް ކޮޅަށްޖެހެއެވެ.

• ފިނިހޫނުމިން ކޮންޓްރޯލްކުރުން: ފިނިގަދަވާ ވަގުތުތަކުގައި އިސްތަށިތައް ކޮޅަށްޖެހުމުން، ހަންގަނޑާއި އިސްތަށިތަކުގެ ދެމެދުގައި ވައިގެ ރައްކާތެރި ފަށަލައެއް އުފެދި، ހަށިގަނޑުގެ ހޫނުމިން ހިފެހެއްޓުމަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ.

އިސްލާމްދީނުގައި ގޫސްބަމްޕްސްގެ ނަޒަރިއްޔާތު

އިސްލާމްދީނުގައި ހަންގަނޑުގެ އިސްތަށިތައް ކޮޅަށްޖެހުމާއި، ހަންގަނޑަށް އަންނަ މިފަދަ ބަދަލުތަކަކީ ރޫޙާނީގޮތުން ވަރަށް މަތިވެރި މާނައެއް އެކުލެވިގެންވާ ކަމެކެވެ.

ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި ބަޔާންވެގެންވުން

ކީރިތި ޤުރްއާނުގެ ސޫރަތުއް ޒުމަރުގެ 23 ވަނަ އާޔަތުގައި ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ:

اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتَابًا مُّتَشَابِهًا مَّثَانِيَ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذِينَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلِينُ جُلُودُهُمْ وَقُلُوبُهُمْ إِلَىٰ ذِكْرِ اللَّهِ

މާނައީ: "ﷲ އެންމެ ރީތި ބަސްފުޅު ބާވައިލެއްވިއެވެ. (އެއީ) އެއްގޮތްކަންބޮޑު، ތަކުރާރުވާ އާޔަތްތަކެއް އެކުލެވޭ ފޮތެކެވެ. އެކަލާނގެއަށް ބިރުވެތިވާ މީހުންގެ ހަންގަނޑުތައް، އެ ފޮތް ކިޔެވުމުން ކޫއްތައިގެންދެއެވެ. (އެބަހީ: އިސްތަށިތައް ކޮޅަށްޖެހެއެވެ.) ދެން ﷲ ހަނދުމަކުރުމަށް އެއުރެންގެ ހަންގަނޑުތަކާއި، ހިތްތައް މަޑުމައިތިރިވެއެވެ."

މި އާޔަތުން އެނގޭގޮތުގައި، ﷲ ތަޢާލާގެ ބަސްފުޅު ސާފު ހިތަކައިގެން އަޑުއަހާ އިރު، ނުވަތަ އެކަލާނގެ ބިރުވެތިކަން ހިތަށް ވަންނަ ހިނދު:

1. ޚަޝްޔަތު (Khashyah): މާތް الله އަށް ހުރި ބިރުވެތިކަމާއި ޢަޒާމަތުގެ ސަބަބުން ހަންގަނޑުގެ އިސްތަށިތައް ކޮޅަށްޖެހި، ހަންގަނޑަށް ސިއްސައިގެންދާ ފަދަ އިޙްސާސެއް ކުރެވެއެވެ.

2. ރޫޙާނީ ހަމަޖެހުން: މިއީ އީމާންކަން ވަރުގަދަވުމުގެ ނިޝާނެކެވެ. މީގެ ފަހުން ހިތަށާއި ހަށިގަނޑަށް އަރާމާއި ހަމަޖެހުން ލިބިގެންދެއެވެ.

ނިންމުން

ގޫސްބަމްޕްސްއަކީ ސައިންސާއި ރޫޙާނިއްޔަތު ގުޅިފައިވާ އަޖާއިބެއްފަދަ ކަމެކެވެ. ސައިންސްގެ ގޮތުން މިއީ ހަށިގަނޑުގެ ނާރުތަކާއި ހޯމޯންތަކުން އުފައްދާ ދިފާއީ އިޖާބައެކެވެ. އަދި އިސްލާމީ ނަޒަރިއްޔާތުން ބަލާއިރު، މިއީ ކީރިތި ޤުރްއާނުގެ ބަސްފުޅުތަކާއި، އިލާހީ ޢަޒަމަތުގެ ކުރިމަތީގައި އިންސާނާގެ ހިތާއި ހަށިގަނޑު ކިޔަމަންތެރިވާކަމުގެ ދިރިހުރި ހެކިތަކުގެ ތެރެއިން ކަމެކެވެ.

މަސްދަރު: ޖެމިނީ