މަދިރިއަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ދޭދޭ ދިރިއުޅުމުގައި ވަރަށް އާދައިގެ، އަދި އެހާމެ އުނދަގޫދޭ ކުޑަކުޑަ ސޫއްޕެއްގެ ގޮތުގައި ފެންނަ އެއްޗެކެވެ. ނަމަވެސް، ސައިންސާއި ދީނީ ނަޒަރިއްޔާތުން ބަލައިލުމުން، މިއީ އޭގެ ފަހަތުގައި އިންސާނާގެ ބުއްދި ހައިރާންކޮށްލަނިވި ގިނަ ތެދުޙަޤީޤަތްތަކެއް އެކުލެވިގެންވާ މަޚްލޫޤެއްކަން އެނގިގެންދެއެވެ.

ސައިންސްގެ އަލީގައި މަދިރީގެ ހައިރާންކުރުވަނިވި ޙަޤީޤަތްތައް

މަދިރިއަކީ ހަމައެކަނި ލޭއޫރާ އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައި ދެކެވުނުކަމުގައި ވިޔަސް، ސައިންސުން ސާބިތުވެފައިވާ ބައެއް ޙަޤީޤަތްތަކީ:

• ލޭބޮނީ ހަމައެކަނި އަންހެން މަދިރި: ފިރިހެން މަދިރިއަކީ އިންސާނުންގެ ލޭބޯ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި ފިރިހެން މަދިރި ކައިއުޅެނީ މަލުގެ ފަނިފަކުސައާއި ކަނޑޫފަލުގެ ތެރެއިން ލިބޭ ކާނާއެވެ. އަންހެން މަދިރި ލޭބޮނީ އޭގެ ބިސްތައް އާލާކުރުމަށް ބޭނުންވާ ޕްރޮޓީން ހޯދުމަށެވެ.

• ދުނިޔޭގެ އެންމެ ނުރައްކާތެރި ސޫފި: ސިންގާއާއި  އާއި އެހެނިހެން ނުރައްކާތެރި ސޫފިޕާ މެދު އަޅުގަނޑުމެން ބިރުގަތްކަމުގައި ވިޔަސް، އިންސާނުންގެ މަރުގެ އަދަދަށް ބަލާއިރު ދުނިޔޭގެ އެންމެ ނުރައްކާތެރި އެއްޗަކީ މަދިރިއެވެ. ޑެންގީ، މެލޭރިއާ، އަދި ޗިކުންގުންޔާ ފަދަ ނުރައްކާތެރި ބަލިތައް ފަތުރައިގެން އަހަރަކު އެތައް މިލިއަން ބަޔަކު މަރުވުމުގެ ސަބަބަކީ މަދިރިއެވެ.

• ޚާއްޞަ އިޙްސާސްކުރުމުގެ ނިޒާމު: މަދިރިއަށް އިންސާނާ އިންނަ ތަން ދެނެގަނެވެނީ އިންސާނާ ބޭރުކުރާ ކާބަންޑައިއޮކްސައިޑް (CO2) ގޭހާއި، ހަށިގަނޑުގެ ހޫނުމިނާއި، އަދި ދާހިއްލުމުގެ ތެރެއިން ބޭރުވާ ކެމިކަލްތައް ވަސްގަނެގެންނެވެ.

އިސްލާމްދީނުގައި މަދިރީގެ ޒިކުރު

އިސްލާމްދީނުގައިވެސް މަދިރިއަށް ޚާއްޞަ ސަމާލުކަމެއް ދެވިފައިވެއެވެ. މާތްﷲގެ ކުޅަދުންވަންތަކަމާއި ކާއިނާތުގެ ކުދިކުދި މަޚްލޫޤުންގެ ފުރިހަމަކަން ބަޔާންކުރެއްވުމަށް ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި މަދިރީގެ މިސާލު ޖައްސަވާފައިވެއެވެ.

1. ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި މަދިރީގެ މިސާލު

ސޫރަތުލް ބަޤަރާގެ 26 ވަނަ އާޔަތުގައި މާތްﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ:

﴿إِنَّ اللَّهَ لَا يَسْتَحْيِي أَن يَضْرِبَ مَثَلًا مَّا بَعُوضَةً فَمَا فَوْقَهَا﴾

މާނައީ: "ހަމަކަށަވަރުން، މަދިރިއެއްގެ ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ކުޑައެއްޗެއްގެވެސް މިސާލުޖެއްސެވުމަކަށް، ﷲ ޙަޔާފުޅެއް ނުބަހައްޓަވައެވެ."

މި އާޔަތް ބާވައިލެއްވީ ކާފަރުން ކުދިކުދި ސޫފާސޫފީގެ މިސާލުތައް ޤުރްއާނުގައި ވުމުން އެކަމަށް ފާޑުކިޔުމުންނެވެ. ނަމަވެސް، މާތްﷲ އަންގަވަނީ އެކަލާނގެ ހައްދަވާފައިވާ ކޮންމެ ކުޑަކުޑަ މަޚްލޫޤެއްގެ ތެރޭގައިވެސް ބޮޑުވެގެންވާ ޙިކުމަތާއި ކުޅަދުންވަންތަކަން އެކުލެވިގެންވާ ކަމެވެ.

އަދި ސައިންސްވެރިން ފަހުން ހޯދި ހޯދުންތަކުން އެނގުނު ގޮތުގައި، މަދިރީގެ ބުރަކަށިމަތީގައި އުޅޭ އެއަށްވުރެ ކުދި މައިކްރޯސްކޯޕިކް ސޫފިތައް (Parasites) ވެސް ވެއެވެ. މިއީ "ފަމާ ފައުޤަހާ" (އޭގެ މަތީގައިވާ ތަކެތި) ގެ މާނައިގެ ތެރެއަށް ވަންނަ އިލްމީ މުޢުޖިޒާތެއްކަމަށް ގިނަ ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެއެވެ.

2. ދުންޔަވީ ޙަޔާތުގެ އަގުވަޒަންކުރުން (ޙަދީޘް)

ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ގެ ޙަދީޘްފުޅެއްގައި ދުންޔަވީ ޙަޔާތުގެ ކުޑަކަމާއި އަގުނެތްކަން ބަޔާންކުރެއްވުމަށް މަދިރީގެ ފިޔަ ބޭނުންކުރައްވާފައިވެއެވެ.

«لَوْ كَانَتِ الدُّنْيَا تَعْدِلُ عِنْدَ اللَّهِ جَنَاحَ بَعُوضَةٍ مَا سَقَى كَافِرًا مِنْهَا شَرْبَةَ مَاءٍ»

މާނައީ: "ﷲގެ ޙަޟްރަތުގައި މި ދުންޔަވީ ޙަޔާތުގެ އަގު މަދިރިއެއްގެ ފިޔައެއްގެ މިންވަރަށްވެސް އޮތްނަމަ، ކާފަރަކަށް އެއިން ފެންފޮދެއްގެ މިންވަރުވެސް ބޯން ނުދެއްވީސްކަން ކަށަވަރެވެ." (ތިރުމިޛީ)

މި ޙަދީޘުން އެނގެނީ ދުންޔަވީ އުފަލާއި އަރާމަކީ އާޚިރަތުގެ ނިޢުމަތްތަކާ އަޅާބަލާއިރު އެއްވެސް އަގެއް ނެތް، މަދިރިއެއްގެ ފިޔައަށްވުރެ މާ ދަށުދަރަޖައިގެ އެއްޗެއް ކަމެވެ.

ނިންމުން

މަދިރިއަކީ އިންސާނާއަށް އުނދަގޫދޭ ކުޑަކުޑަ ސޫއްޕެއްގެ ގޮތުގައި ފެނުނުކަމުގައި ވިޔަސް، އޭގެ ޚަލްޤުކުރެއްވުމާއި، ސައިންސުން އެއިން ފެންނަންުރާ ހައިރާންކުރުވަނިވި ކަންކަމާއި، އަދި އިސްލާމްދީނުގައި އެއަށް ދެވިފައިވާ މިސާލުތަކުން އެނގެނީ މާތްﷲގެ ކުޅަދުންވަންތަކަމުގެ ބޮޑުކަމެވެ. ކޮންމެ ކުޑަކުޑަ އެއްޗަކީވެސް އަޅުގަނޑުމެން ވިސްނައި ފިކުރުކުރަންޖެހޭ ފިލާވަޅެކެވެ.

މަސްދަރު: ޖެމިނީ