ދުނިޔޭގެ އެކި ގައުމުތަކުގެ ދަތުރުފަތުރުގެ ލިޔެކިޔުންތަކަށް ބަލާލާއިރު، ކޮންމެ ގައުމެއްގެވެސް ޕާސްޕޯޓަކީ އެ ގައުމެއްގެ އަމިއްލަ ވަންތަކަމާއި ސަގާފަތް ދައްކުވައިދޭ ހާއްސަ ލިޔުމެކެވެ. ބޭރުފުށުން ބަލާއިރު ކޮންމެ ސައިޒެއް އެއްގޮތްހެން ހީވިނަމަވެސް، ކުލައާއި، އެތެރޭގެ ޑިޒައިނާއި، އަދި ސެކިއުރިޓީ ފީޗަރުތަކުން ކޮންމެ ޕާސްޕޯޓެއްވެސް ތަފާތެވެ.

1. ޕާސްޕޯޓުގެ ކުލަ ތަފާތުވުން

ދުނިޔޭގެ ގާތްގަނޑަކަށް ހުރިހާ ގައުމެއްގެވެސް ޕާސްޕޯޓު ބިނާވެގެންވަނީ އަސާސީ ހަތަރު ކުލައެއްގެ މައްޗަށެވެ. އެއީ ރަތް، ނޫ، ފެހި އަދި ކަޅު ކުލައެވެ. ކޮންމެ ގައުމަކުންވެސް ވަކި ކުލައެއް ހިޔާރުކުރަނީ ސިޔާސީ، ޖިއޮގްރަފީ ނުވަތަ ދީނީ ސަބަބުތަކަށްޓަކައެވެ.

• ރަތް ކުލަ: މިއީ ވިލާތުގެ އިއްތިހާދު (EU) ގެ ގައުމުތަކާއި، ކޮމިއުނިސްޓް ތާރީހެއް އޮތް ގައުމުތަކުން އާންމުކޮށް ބޭނުންކުރާ ކުލައެކެވެ.

• ނޫ ކުލަ: "ނިއު ورލްޑް" ނުވަތަ އުތުރާއި ދެކުނު އެމެރިކާގެ ގައުމުތަކާއި، ކެރީބިއަން ސަރަހައްދުގެ ގައުމުތަކުގައި ނޫކުލައިގެ ޕާސްޕޯޓު ބޭނުންކުރުން އާންމެވެ.

• ފެހި ކުލަ: އިސްލާމީ ގައުމުތަކުގައި ފެހި ކުލައިގެ ޕާސްޕޯޓު ބޭނުންކުރުން ގިނައެވެ. އެއީ ފެހި ކުލައަކީ އިސްލާމީ ސަގާފަތާ ގުޅިފައިވާ ކުލައަކަށްވާތީއެވެ.

• ކަޅު ކުލަ: މިއީ އެންމެ މަދުން ބޭނުންކުރެވޭ ކުލައެވެ. ނިއުޒީލޭންޑް ފަދަ ގައުމުތަކުން ގައުމީ ކުލައެއްގެ ގޮތުގައި ކަޅު ކުލަ ބޭނުންކުރާއިރު، ބައެއް ގައުމުތަކުން ރަސްމީ/ޑިޕްލޮމެޓިކް ޕާސްޕޯޓަށް ކަޅު ކުލަ ހިޔާރުކުރެއެވެ.

2. ގައުމީ ރަމްޒުތަކާއި ސަގާފީ ޑިޒައިންތައް

ޕާސްޕޯޓުގެ އެތެރޭގެ ގަފުހާތަކަކީ ހަމައެކަނި ތައްގަނޑު ޖަހާ ތަނެއް ނޫނެވެ. އެއީ އެ ގައުމެއްގެ ތާރީހާއި، ތިމާވެއްޓާއި، ސަގާފަތް ދައްކުވައިދޭ "ކެންވަހެކެވެ".

• ގައުމީ ނިޝާން: ޕާސްޕޯޓުގެ ބޭރުކަވަރުގައި އެ ގައުމެއްގެ ގައުމީ ނިޝާން ނުވަތަ ކްރެސްޓް ކުރެހިފައި ހުރެއެވެ.

• އާޓްވޯކް: އެތެރޭގެ ސަފްހާތަކުގައި ގައުމުގެ މަޝްހޫރު ބިނާތަކާއި، ގުދުރަތީ މަންޒަރުތަކާއި، އާސާރީ ތަންތަނުގެ ކުރެހުންތައް ހިމެނެއެވެ.

3. ރައްކާތެރިކަމުގެ މީޢާރުތައް (Security Features)

ޕާސްޕޯޓުތައް ތަފާތުވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ސަބަބަކީ ވަޔަލޭޝަން ނުވަތަ ނަކަލުކުރުން ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި ގައުމުތަކުން ބޭނުންކުރާ ސެކިއުރިޓީ ޓެކްނޮލޮޖީތަކެވެ.

• އަލްޓްރާވައޮލެޓް (UV) އިންކް: ބައެއް ގައުމުތަކުގެ ޕާސްޕޯޓު ސަފްހާތަކަށް UV އަލި އެޅުވުމުން ނޫނީ ނުފެންނަ ހާއްސަ ކުރެހުންތަކާއި ސިއްރު ކޯޑުތައް ފެންނަން ހުރެއެވެ.

• ވޯޓާމާކް އަދި މައިކްރޯޕްރިންޓިންގ: ކަޅިއަށް އެކަނި ނުފެންނަ ވަރުގެ ކުދި އަކުރުތަކާއި، އަލީގެ އެހީގައި ފެންނަ ވޯޓާމާކްތައް ހިމެނެއެވެ.

• ބަޔޯމެޓްރިކް ޗިޕް: އާދައިގެ ޕާސްޕޯޓާއި އިލެކްޓްރޯނިކް (e-Passport) ތަފާތުވަނީ އެތެރޭގައި ހިމެނޭ މައިކްރޯޗިޕުންނެވެ. މީގައި މޫނުގެ ސިފަތަކާއި އިނގިލީގެ ނިޝާން ފަދަ މައުލޫމާތު ރައްކާކުރެވެއެވެ.

4. ބައިނަލްއަގުވާމީ ގަވާއިދުތަކާއި އެއްގޮތްކަން

ޕާސްޕޯޓުތަކުގެ ޑިޒައިނާއި ކުލަ ތަފާތުވިޔަސް، ހުރިހާ ގައުމަކުންވެސް އިންޓަނޭޝަނަލް ސިވިލް އޭވިއޭޝަން އޯގަނައިޒޭޝަން (ICAO) ގެ Document 9303 މިންގަނޑުތަކަށް ތަބާވާންޖެހެއެވެ.

މި މިންގަނޑުގެ ދަށުން:

• ޕާސްޕޯޓުގެ ބޮޑުމިން (Size B7: 125 mm x 88 mm) ކަނޑައެޅިފައިވެއެވެ.

• މެޝިނަށް ކިޔޭފަދަ ސަރަހައްދު (Machine Readable Zone - MRZ) އިންނަންޖެހޭ ގޮތް އެއްގޮތް ކުރެވެއެވެ.

• ސަފްހާތަކުގެ އަދަދާއި ބައިނަލްއަގުވާމީ އެއާޕޯޓުތަކުގެ ސެކިއުރިޓީ ސިސްޓަމްތަކަށް ކިޔޭނެ ގޮތްތައް ބެލެހެއްޓެއެވެ.

ހުލާސާ

ކޮންމެ ގައުމެއްގެވެސް ޕާސްޕޯޓަކީ ހަމައެކަނި ދަތުރުކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ވަސީލަތެއް ނޫނެވެ. އެއީ އެ ގައުމެއްގެ ތާރީހާއި، ސަގާފަތާއި، ގައުމީ ވަންތަކަން ރަމްޒުކޮށްދޭ އަދި އެންމެ ފަހުގެ ސެކިއުރިޓީ ޓެކްނޮލޮޖީ އެކުލެވިގެންވާ ހާއްސަ ލިޔުމެކެވެ.