ހިތަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ހަށިގަނޑުގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް ގުނަވަނެވެ. ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއްގައި ހުރުމަށާއި ދިގު އުމުރެއްގައި އުޅުމަށްޓަކައި ހިތުގެ ސިއްހަތު ރައްކާތެރިކުރުމަކީ އިންތިހާއަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، މިޒަމާނުގެ ދިރިއުޅުމުގެ އާދަކާދަތައް ހުންނަ ގޮތުން ހިތުގެ ބަލިތައް އަންނަނީ ދުވަހުން ދުވަހަށް އިތުރުވަމުންނެވެ. އުފާވެރި ޚަބަރަކީ، ދިރިއުޅުމުގެ އާދަތަކަށް ކުދިކުދި ބަދަލުތަކެއް ގެނެސްގެން ހިތުގެ ސިއްހަތު ވަރަށް ބޮޑަށް ރަނގަޅު ކުރެވިދާނެ ކަމެވެ.

ތިރީގައި މިވަނީ ހިތުގެ ދުޅަހެޔޮކަން އިތުރުކުރުމަށްޓަކައި ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް ކުރެވިދާނެ  10 ކަމެކެވެ.

1. ސިއްހަތަށް ފައިދާހުރި ކާނާ އިޚްތިޔާރުކުރުން

ކެއުމުގެ އާދަތަކަކީ ހިތުގެ ސިއްހަތާ ސީދާ ގުޅުންހުރި ކަމެކެވެ. ތަރުކާރީ، މޭވާ، މުޅި ގޮދަން (whole grains) އަދި ތެޔޮ މަސް (މިސާލަކަށް ކަނޑުމަސް ނުވަތަ ސަލާމަން) ކެއުމުގައި ހިމެނުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. މި ބާވަތްތަކުގައި ހުންނަ އޯމެގާ-3 އާއި ފައިބަރުގެ ސަބަބުން ކޮލެސްޓްރޯލް ދަށްކޮށްދެއެވެ.

2. ކޮންމެ ދުވަހަކުވެސް ކަސްރަތުކުރުން

ކޮންމެ ދުވަހަކު މަދުވެގެން 30 މިނެޓު މެދުކެނޑުމެއްނެތި ހިނގާލުން ނުވަތަ އާދައިގެ ކަސްރަތެއް ކުރުމަކީ ހިތުގެ މަސައްކަތް ރަނގަޅުކޮށްދޭނެ ކަމެކެވެ. ކަސްރަތު ކުރުމުން ލޭ ދައުރުވުން ރަނގަޅުވެ، ލޭގެ ޕްރެޝަރު އެއްވަރެއްގައި ހިފެހެއްޓުމަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ.

3. ސިގަރޭޓުގެ ދުމުން ދުރުހެލިވުން

ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ކުރުމަކީ ހިތުގެ ބަލިތަކަށް މަގުފަހިކުރާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ސަބަބެވެ. ސިގަރޭޓު ބުއިން ހުއްޓާލުމުންނާއި، ދުންފަތުގެ ދުމަށް ހުރަސްނުވާ ގޮތަށް އުޅުމުން، ހިތުގެ އެޓޭކެއް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ވަގުތުން ދަށްވާން ފަށައެވެ.

4. ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަން އެއްވަރެއްގައި ހިފެހެއްޓުން

އިސްކޮޅާ އަޅާބަލާއިރު ބަރުދަން އިތުރުވުމަކީ (އޮބޭސިޓީ) ހިތަށް ކުރާ ބާރު ބޮޑުވާ ކަމެކެވެ. ކެއުން ކޮންޓްރޯލްކޮށް، ކަސްރަތުކޮށްގެން ސިއްހަތަށް ރަނގަޅު ބަރުދަނެއްގައި ހުރުމަކީ ހިތުގެ ރައްކާތެރިކަމަށް އެޅޭ މުހިންމު ފިޔަވަޅެކެވެ.

5. ލޭގެ ޕްރެޝަރާއި ކޮލެސްޓްރޯލް ގަވާއިދުން ޗެކްކުރުން

މަތީ ލޭގެ ޕްރެޝަރާއި (High Blood Pressure) މަތީ ކޮލެސްޓްރޯލަކީ ގިނަ ފަހަރަށް އެއްވެސް އަލާމާތެއް ނުފެނި ހިތަށް ގެއްލުންދޭ ދެ ކަންތަކެވެ. އަހަރަކު އެއްފަހަރު ނަމަވެސް ޑޮކްޓަރަށް ދައްކައިގެން މި ކަންކަން ޗެކްކުރުން މުހިންމެވެ.

6. ލޮނާއި ހަކުރު މަދުކުރުން

ކެއުމުގައި ލޮނު ގިނަކުރުމަކީ ލޭގެ ޕްރެޝަރު މަތިވާ ކަމެކެވެ. އަދި ހަކުރު ގިނައިން ބޭނުންކުރުމުން ހަކުރުބަލި (Diabetes) ތަހައްމަލުކުރަންޖެހި، ހިތުގެ ބަލިތަކަށް މަގުފަހިވެއެވެ. ތައްޔާރީ ކާނާއާއި ޕެކެޓްކުރި ކާނާގައި ލޮނާއި ހަކުރު ގިނައިން ހުންނާތީ އެފަދަ ކާނާއިން ދުރުވާށެވެ.

7. ނަފްސާނީ ތަންގަނޑު (Stress) ކުޑަކުރުން

ނަފްސާނީ ފިއްތުންތަކާއި ސްޓްރެސް ގިނަވުމަކީ ލޭގެ ޕްރެޝަރު މަތިވެ، ހިތަށް ނޭދެވޭ އަސަރުކުރާ ކަމެކެވެ. ޔޯގާ ހެދުން، އަޅުކަންކުރުން، ނުވަތަ ގުދުރަތީ މާހައުލުގައި ވަގުތު ހޭދަކުރުން ފަދަ ކަންކަމުން މައިންޑް ރިލެކްސް ކުރެވިދާނެއެވެ.

8. އަރާމު ނިދި ހޯދުން

ކޮންމެ ރޭގަނޑަކު 7 އާއި 8 ގަޑިއިރާ ދެމެދުގެ ނިދިއެއް ހޯދުމަކީ ހިތުގެ ސިއްހަތަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ. އެކަށީގެންވާ ވަރަށް ނިދި ނުލިބޭނަމަ ލޭގެ ޕްރެޝަރު މަތިވެ، ހިތުގެ ބަލިތަކަށް ހުށަހެޅޭ މިންވަރު އިތުރުވެއެވެ.

9. ގިނައިން ފެން ބުއިން

ހަށިގަނޑުން ފެން މަދުވިޔަނުދީ ހިފެހެއްޓުމަކީ (Hydration) ލޭ ދައުރުކުރުމަށް ހިތަށް ފަސޭހަވެގެންދާ ކަމެކެވެ. ދުވާލަކު މަދުވެގެން 8 ތަށި ފެން ބުއިމަށް އާދަކުރާށެވެ.

10. އާއިލީ ސިއްހީ ތާރީޚު ދެނެގަތުން

އާއިލާގެ ތެރޭގައި ހިތުގެ ބަލިތައް އުޅޭނަމަ، ތިބާއަށްވެސް އެ ބަލިޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެދާނެއެވެ. މިފަދަ ތާރީޚެއް އޮތްނަމަ، ކުރިއާލާ ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އަޅައި، ގަވާއިދުން ޑޮކްޓަރީ މައިދާނުގައި ލަފާ ހޯދުން މުހިންމެވެ.

ނިންމުން

ހިތުގެ ދުޅަހެޔޮކަމަކީ އެންމެ ދުވަހަކުން ހާސިލުކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް، މަތީގައިވާ ސާދާ އާދަތައް ކޮންމެ ދުވަހެއްގެ ދިރިއުޅުމުގައި ހިމަނައިގެން ކުރިއަށްގެންދިއުމަކީ ތިބާގެ ހިތް ވަރުގަދަކޮށް، ދުޅަހެޔޮ މުސްތަގުބަލެއް ކަށަވަރުކުރުމަށް އެޅޭނެ އެންމެ ރަނގަޅު ފިޔަވަޅެވެ. މިއަދުން މިއަދަށްވެސް ކުޑަ ބަދަލަކުން ފައްޓަވާށެވެ!