އަލިފާނަކީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ އާދައިގެ ނަމަވެސް އެންމެ ބާރުގަދަ އެއް މާއްދާއެވެ. އަލިފާންރޯވުމުން އޭގައި އުފެދޭ ގަދަ ހޫނުކަމަކީ ސައިންސާއި އިސްލާމީ ނަޒަރިއްޔާތުންވެސް ވަރަށް ފުން އަދި ޝައުގުވެރި މައުޟޫއެކެވެ.

ސައިންސްގެ އަލީގައި: އަލިފާނުގެ ހޫނުކަން އުފެދޭ ގޮތް

ސައިންސްގެ ގޮތުން ބަލާއިރު، އަލިފާނަކީ ވަކި މާއްދާއެއް ނޫނެވެ. އެއީ ކެމިކަލް ރިއެކްޝަނެކެވެ (Chemical Reaction). އަލިފާނުގައި މިހާ ބޮޑު ހޫނުކަމެއް އުފެދެނީ އަންނަނިވި މުހިންމު ސަބަބުތަކާ ހުރެއެވެ:

1. ތާމޯކެމިކަލް އެނާޖީ (Rapid Oxidation)

އަލިފާން ރޯވަނީ އަންދާ މާއްދާއެއް (Fuel) އޮކްސިޖަންއާ އެކުވެ، އަވަސް ކެމިކަލް ބަދަލެއް އައުމުންނެވެ (Combustion). މި ރިއެކްޝަން ހިނގާއިރު، މާއްދާގެ މޮލިކިއުލްތަކުގައި ހުންނަ ކެމިކަލް އެނާޖީ ވަރަށް އަވަސް މިނެއްގައި ހޫނާއި އަލީގެ ހަކަތައަށް ބަދަލުވެގެންދެއެވެ.

 

2. އެކްސޯތާމިކް ރިއެކްޝަން (Exothermic Reaction)

အលިފާން ރޯވުމަކީ އެކްސޯތާމިކް (Exothermic) ކެމިކަލް ބަދަލެކެވެ. މީގެ މާނައަކީ، ބޮންޑުތައް ރޫޅި އާ މޮލިކިއުލްތައް (ଯެނަމަވެސް ކާބަންޑައިއޮކްސައިޑާއި ފެން) އުފެދޭއިރު، އެ ބޮންޑުތައް ބަނދެވުމަށް ބޭނުންވާ ހަކަތައަށްވުރެ އުފައްދާ ހަކަތަ މާ ބޮޑުވުމެވެ. މިއިން ބޭރުވާ އިތުރު ހަކަތަ ފެންނަނީ ގަދަ ހޫނުގެ ގޮތުގައެވެ.

3. މޮލިކިއުލްތަކުގެ އަވަސް ހަރަކާތް (Thermal Kinetic Energy)

އަލިފާން ރޯވުމުން އޭގެ ވަށައިގެންވާ ވައިގެ މޮލިކިއުލްތަކާއި ގޭސްތައް ވަރަށް ބާރަށް ހަރަކާތްތެރިވާން ފަށައެވެ. ސައިންސްގެ ގޮތުން "ހޫނުކަން" ކަމަށް މި ކިޔަނީ މޮލިކިއުލްތަކުގެ މި އަވަސް ހަރަކާތަށެވެ (Kinetic Energy). މޮލިކިއުލްތައް ދައުރުވާ މިނެއް އަވަސްވިވަރަކަށް، ހޫނުމިން މަތިވެއެވެ.

އިސްލާމްދީނުގެ އަލީގައި: އަލިފާނާއި އޭގެ ހޫނުކަން

އިސްލާމްދީނުގައި އަލިފާނާއި އޭގެ ހޫނުކަމާމެދު ވިސްނައި، އިބުރަތް ލިބިގަތުމަށް ބާރުއަޅުއްވާފައިވެއެވެ.

1. ދުނިޔޭގެ އަލިފާނަކީ ނަރަކައިގެ އަލިފާނުގެ ބައެއް

ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ:

"އާދަމުގެ ދަރިން ރޯކުރާ ދުނިޔޭގެ އަލިފާނަކީ ނަރަކައިގެ އަލިފާނުގެ ހޫނުކަމުގެ 70 ބައިކުޅަ އެއްބައެވެ."

(ޞަޙީޙު އަލްބުޚާރީ އަދި ޞަޙީޙު މުސްލިމް)

ޞަޙާބީން ދެންނެވިއެވެ: "އޭ ﷲގެ ރަސޫލާއެވެ! ދުނިޔޭގެ އަލިފާންވެސް (ޢަޛާބު ދިނުމަށް) ފުދޭނެއެވެ." އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ: "ނަރަކައިގެ އަލިފާން ދުނިޔޭގެ އަލިފާނަށްވުރެ 69 ގުނަ އިތުރަށް އިތުރުކުރެވިފައިވެއެވެ."މިއިން އެނގެނީ ދުނިޔޭގެ އަލިފާނުގެ ހޫނުކަމަކީ އާޚިރަތުގެ ޢަޛާބުގެ ކުޑަކުޑަ މިސާލެއްކަމެވެ.

2. ގަދަ ހޫނުކަމާއި ނަރަކައިގެ ނޭވާ

މޫސުމީ ގަދަ ހޫނުކަމާ ގުޅޭގޮތުން ނަބިއްޔާ ﷺ ޙަދީޘް ކުރައްވާފައިވެއެވެ:

"ހޫނުގަދަވާ ވަގުތުތަކުގައި މުހިންމީ މުހިންމު ނަމާދު (މާމުއި ނަމާދު/ޒުހުރި ނަމާދު) މަޑުޖައްސާލައި، ފިނިވަންދެން ލަސްކުރުމެވެ. ސަބަބަކީ ގަދަ ހޫނުކަމަކީ ނަރަކައިގެ ގަދަ އަލިފާނުގެ އަސަރެކެވެ."

(ޞަޙީޙު އަލްބުޚާރީ)

މި ޙަދީޘްގައި ބަޔާންކުރައްވާފައިވަނީ ނަރަކައަށް އަހަރަކު ދެ ނޭވާލުމުގެ އިޒަން ދެއްވާފައިވާ ކަމަށެވެ. އެއީ ފިނިމޫސުމުގައި ނޭވާއަކާއި ހޫނުމޫސުމުގައި ނޭވާއެކެވެ. އިލްމުވެރިން މާނަކުރައްވާ ގޮތުގައި، ދުނިޔޭގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް އިޙްސާސްކުރެވޭ އެންމެ ގަދަ ހޫނުކަމަކީ ނަރަކައިގެ އަލިފާނުގެ ހަނދާން އާކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.

ޚުލާޞާ

އަލިފާނުގައިވާ ގަދަ ހޫނުކަމަކީ ސައިންސުގެ ނަޒަރުން ކެމިކަލް ރިއެކްޝަނަކުން އުފެދޭ ހަކަތައެކެވެ. އިސްލާމްދީނުގެ ނަޒަރުން އެއީ ކުޅަދުންވަންތަކަމުގެ ނިޝާނެއްގެ އިތުރުން، އާޚިރަތް ދުވަހުގެ ނަރަކައިގެ ގަދަ އަލިފާން ހަނދާންކޮށްދޭ އިބުރަތްތެރި މާއްދާއެކެވެ.